Bro Ddyfi Dros Bronglais - Datganiad yr Ymgyrch

Mae Bro Ddyfi Dros Bronglais yn ymgyrchu i gynnal a datblygu Ysbyty Bronglais fel Ysbyty Gyffredinol o ansawdd uchel ar gyfer y Canolbarth, yn ogystal â sicrhau fod gofal iechyd gwledig, integredig, yn cael ei gynllunio’n benodol ar gyfer y rhanbarth. Credwn fod hawl gan bobl y Canolbarth i dderbyn yr un lefel o ofal iechyd â gweddill poblogaeth Cymru.         

Yr ymgyrch yn ei gyd-destun.

Mae poblogaeth yr ardal sy’n cael ei effeithio gan newidiadau i Ysbyty Bronglais, ond sy’n byw tu allan i ffiniau Bwrdd Iechyd Hywel Dda, dros 12,000 – rhai ym Maldwyn (Bwrdd Addysgu Iechyd Powys) ac eraill ym Meirionnydd (Bwrdd Iechyd Prifysgol Betsi Cadwaladr). Caiff ei wasanaethu gan 4 practis meddygon teulu a 3 ysbyty gymunedol.   

Mewn ymateb i ymgynghoriadau gan Fwrdd Iechyd Hywel Dda ers mis Tachwedd 2011,mae mwy na 1,000 o drigolion Bro Ddyfi wedi cymryd rhan mewn pwyllgorau paratoadol a chyfarfodydd cyhoeddus yn ymwneud ag Ysbyty Bronglais. Ymunodd dirprwyaeth o dros 100  â gwrthdystiad ar risiau’r Senedd yng Nghaerdydd ym mis Chwefror eleni.  Ers hynny gwnaeth 300 neu fwy fynychu cyfarfodydd ymgynghorol a drefnwyd gan Fwrdd Hywel Dda ei hun. Mae bas data a rhestr ddosbarthu’r ymgyrch yn cynnwys bron 200 o gysylltiadau gweithgar.  Dosbarthwyd taflenni’r ymgyrch yn y rhan fwyaf o bentrefi Bro Ddyfi ac ym marchnadoedd Machynlleth, gan ennyn ymateb cefnogol, tystiolaeth werthfawr a straeon dirdynol am gyfraniad Bronglais i gleifion y fro.

Sefydlwyd grŵp ymgyrchu sy’n cynnwys aelodau o sawl cymuned gyda chymwysterau a phrofiad perthnasol: rheolaeth ysbytai, proffesiynau iechyd, iechyd teuluol, rheolaeth busnes, adnoddau dynol, gwaith cymdeithasol, addysg uwch, diwylliant, iaith, twristiaeth, cynaliadwyedd amgylcheddol, datblygu cymunedol a chynllunio cyfranogol. Tynnwyd aelodaeth o ogledd Powys, gogledd Ceredigion a de Gwynedd ac ardaloedd y tri Bwrdd Iechyd perthnasol: Hywel Dda, Powys a Betsi Cadwaladr.   

Mae’r gynrychiolaeth eang a chysylltiadau cyson yma wedi darparu’r ymgyrch ag ystod eang o agweddau a gweledigaeth dreiddgar o safbwyntiau proffesiynol a thiriogaethol. Bu hynny’n arbennig o werthfawr wrth ystyried materion ‘croes-ffiniol’, fel yr amlygir isod. Tra’n bod yn cytuno’n fras ag argymhellion Grŵp aBer, a sefydlwyd yn Aberystwyth, ac yn gwerthfawrogi eu harweiniad allweddol yn ein cyd-ymgyrchu i gefnogi Bronglais, teimlwn fod ein lleoliad ymylol gerllaw ffiniau’r tri bwrdd iechyd wedi’n cymell i ymestyn, addasu a lledaenu natur yr ymgyrch dros Bronglais ym Mro Ddyfi.                         

Ers y cychwyn mae’r ymgyrch yma wedi datblygu cysylltiadau agos, parhaol gyda Grŵp aBer, fel y nodwyd,  a grwpiau tebyg yn Aberdyfi, Tywyn a Llanidloes. Credwn ein bod wedi cael llwyddiant gyda’n gilydd, drwy bwyso i ricriwtio llawfeddygon a sicrhau parhad gwasanaethau allweddol oedd dan fygythiad ym Mronglais yn gynharach eleni. Mae’r ymgyrch wedi bod yn feirniadol iawn o Fwrdd Iechyd Hywel Dda am na chymerwyd gwir anghenion holl pobl y Canolbarth i ystyriaeth yn eu ymgynghoriadau, ond rydym nawr yn awyddus i weithio’n adeiladol gyda’r byrddau iechyd perthnasol i ddatblygu atebion  ymarferol. Credwn y dylem fod yn wirioneddol rhan o’r broses o wneud penderfyniadau, fel yr addawyd yn y ddogfen ymgynghorol, yn hytrach na chael ein hanwybyddu ar yr ymylon. 

Arwyddocad strategol Ysbyty Bronglais. 

The Strategic Significance of Bronglais HospitalMae’r map isod sy’n dangos  dosbarthiad prif ysbytai Cymru yn tynnu sylw at ddau amlinell amlwg yn y ddarpariaeth, ar hyd coridorau’r A55 a’r M4, gydag absenoldeb arwyddocaol yn ‘chwarter gwag’ y Canolbarth - ag eithrio Ysbyty Bronglais sy’n hollol ar wahan, ond mewn seyllfa allweddol, yn y canol.

Yr unig fordd y gellir sicrhau triniaethau brys yn ystod yr ‘awr euraidd’ (gofal argyfwng o fewn yr awr dyngedfennol gyntaf ar ol damwain neu drawiad) i drigolion ac ymwelwyr y Canolbarth yw drwy gynnal ac uwchraddio Ysbyty Bronglais. 

Er hynny mae lleihad sylweddol wedi digwydd yng ngwasanaethau Bronglais dros y 5 i10 mlynedd ddiwethaf, sy’n bygwth hyfywedd yr ysbyty: gostyngiad yn nifer y gwelyau o 25%, llai o arbenigedd mewn llawdriniaeth y colon a newyddenedigol, cau ward iechyd meddwl Afallon – i enwi dim ond rhai. Galwodd cynnig gan y Cynulliad Cenedlaethol ar Chwefror 29 eleni ar i’r Gweinidog  Iechyd a Gofal Cymdeithasol, “gynnal rhwydwaith ddigonol o Ysbytai Cyffredinol fyddai’n sicrhau bod holl dinasyddion Cymru o fewn pellter diogel o wasanaethau achub bywyd”. Rydym yn llwyr gefnogi’r egwyddor yma

Cynllunio’r gofal iechyd gorau i’r Canolbarth.

Roedd cynigion ymgynghorol gwreiddiol Bwrdd Iechyd Hywel Dda ar gyfer Bronglais yn  anwybyddu anghenion cleifion Maldwyn a Merionnydd bron yn llwyr, gan ennyn gwrthwynebiad a gofidiau dwys ar raddfa na welwyd erioed yn y fro.  Felly ers Mawrth eleni buom yn galw am estyniad am gyfnod o ddwy flynedd ar gyfer ymgynghoriad ehangach i ystyried cynllunio gofal iechyd gwledig yn y Canolbarth, gan gynnwys rôl Bronglais fel Ysbyty Gyffredinol Ranbarthol i boblogaeth ei dalgylch.  Yn ystod cyfnod yr ymgynghoriad hirach yma dylid cynnal, neu o bosib gwella’r gwasanaethau a gynygir ym Mronglais, yn sicr heb eu diraddio mewn unrhyw ffordd.

Dylai rheolwyr y gwasanaethau iechyd gydnabod y newidiadau allweddol sydd angen eu gwneud yn y modd maent yn cynllunio a gweithredu’r ddarpariaeth iechyd gwledig:

1) Newid yn y dull strategol y mae gofal iechyd yn cael ei reoli a’i lywodraethu yn y Canolbarth, er mwyn ystyried anghenion a hawliau iechyd y boblogaeth i gyd.                  

Mae angen ‘Comisiwn’ Iechyd i’r Canolbarth gyfan er mwyn cynllunio gwasanaethau integredig, gyda chynrychiolaeth o’r byrddau iechyd ond cadeirydd annibynnol. Dylai hwn gynnwys cynrychiolwyr o’r tri bwrdd perthnasol (Powys, Hywel Dda, Betsi Cadwaladr), y Cynghorau Iechyd Cymunedol cysylltiedig, aelodau o bob fforwm cleifion a’r proffesiynau iechyd. Yn y tymor hir, fel rhan o unrhyw ad-drefnu cenedlaethol, dylid ystyried sefydlu Bwrdd Iechyd i’r Canolbarth ei hun.

2) Newid yn y cysyniadau strategol a ddefnyddir yn y ddarpariaeth gofal iechyd yn y Canolbarth, gan symyd oddi wrth fodel drefol, unffurf i un gwledig, hyblyg, wedi ei seilio ar yr ymchwil diweddaraf ac arferion gorau sydd ar gael

Dylai’r cysyniadau hynny weithredu gofynion allweddol Cynllun Iechyd Gwledig Cymru – mynediad, integreiddio ac ymgysylltiad cymunedol yn ogystal â dulliau amrywiol o weithio, fel cylchdroi staff, gwasanaethau teithiol, llawfeddygon amlochrog a thelefeddygaeth (fel yr awgrymir yn yr Alban).

3) Newid yn y syniadaeth sylfaenol o ymgynghori, o ddull cysylltiadau cyhoeddus i ddull o wir gyfranogiad gan y cyhoedd.                   

Dylai’r rhain gynnwys mecaniaeth gref ar gyfer ymgynghori a chydweithio gydag awdurdodau trafnidiaeth, cymdeithasau cymunedol, pobl broffesiynol a chyrff ymchwil, gan ddarparu gwir gyfle iddynt wneud argymhellion adeiladol, yn hytrach nag ystyried cynigion gan reolwyr gofal iechyd yn unig.                           .

4) Newidiadau sy’n cydnabod y berthynas amlwg rhwng gofal iechyd ac agweddau eraill ar fywyd yn y Canolbarth.

Mae’n amlwg fod iechyd â chyswllt agos ag economi, diwylliant ac amgylchedd pob cymuned. Gall hynny ddylanwadu er enghraifft, ar ricriwtio staff ysbytai, sy’n gur pen i Fyrddau Iechyd meddir. Byddai’r arbenigwyr proffesiynol sydd eu hangen i ddarparu gwasanaethau iechyd yma yn llawer mwy tebygol o gael eu denu i ardal ffynniannus, lewyrchus.  Bydd yn haws i ateb anghenion iechyd ein cymunedau gwledig a gwasgaredig os y cynllunir gwasanaethu iechyd, ffyniant cymunedol a datblygu economaidd  ar y cyd i’r Canolbarth cyfan, gan gydnabod Aberystwyth fel prif ganolfan y rhanbarth..

Ffocws yr ymgyrch yn y dyfodol.

Gweithredu brys.

  • Sicrhau fod yna ymateb grymys o Fro Ddyfi i ddogfen ymgynghorol Bwrdd Iechyd Hywel Dda yn enwedig o safbwynt cefnogaeth i gynnal uned Ddamweiniau a Brys gyflawn ym Mronglais.
  • Ysgrifennu at y Gwenidog Iechyd a Gofal Cymdeithasol i bwyso am “Gomisiwn” integredig ar gyfer y Canolbarth – wedi ei gymeradwyo, ei alluogi a’i gefnogi ganddi.
  • Pwyso ar y tri bwrdd iechyd dan sylw, yn enwedig Bwrdd Addysgu Iechyd Powys, i sichrau eu bod yn gweithio’n strategol, gyda’u gilydd, mewn perthynas â Bronglais, ysbytai cymunedol a gwasanaethau iechyd sylfaenol.
  • Pwyso ar y tri Cyngor Iechyd Cymunedol dros Geredigion, Maldwyn a Meirionnydd i sefydlu perthynas barhaol sy’n adlewyrchu’r fframwaith gydweithredol a ddisgwylir gan y byrddau iechyd perthnasol.         

Amcanion hir dymor

  • Ymchwilio ac amlygu modelau newyddiannol mewn gofal iechyd gwledig y gellir eu datblygu wrth i adnoddau newydd ddod ar gael.
  • Pwyso am berthynas newyddiannol, greadigol, barhaol rhwng Bronglais â Phrifysgol Aberystwyth, gan adeiladu ar eu cryfderau perthnasol mewn adrannau allweddol.
  • Gofyn i Fwrdd Addysgu Iechyd Powys ystyried o ddifri yr oblygiadau a ddaw yn sgil cais Ysbytai’r Amwythig a Telford i fynd am statws ymddiriedolaeth, er mwyn ceisio osgoi tanseilio’r gwasanaethau iechyd ym Mhowys.
  • Ymgynghori gyda grwpiau ymgyrchol eraill am yr angen i greu rhwydwaith barhaol, sefydlog ranbarthol i fonitro newidiadau yng ngwasanaethau gofal iechyd a rhybyddio aelodau’r cyhoedd am unrhyw newidiadau, ynghyd â’u oblygiadau
  • Ymchwilio, ar y cyd â chymdeithasau cysylltiedig, ynglyn â’r angen a chyfiawnhad dros gael Bwrdd Iechyd newydd i’r Canolbarth cyfan maes o law.    
  • Pwyso’r Cynulliad Cenedlaethol i ail sefydlu Pwyllgor Rhanbarthol y Canolbarth er mwyn darparu ffocws i ddatblygu strategaethau gwreiddiol i’r rhanbarth ac i geisio gwyrdroi’r ymdeimlad o fod ar wahan ac ar yr ymylon sy’n cael ei amlygu’n gynyddol yn y rhanbarth.  
  • Cynorthwyo mewn darganfod ac asesu ffyrdd rhad o gynnal a datblygu Bronglais o fewn y cyfyngiadau ariannol presennol.
  • Ymchwilio i’r oblygiadau a cheisio ennyn cefnogaeth i‘r syniad o leoli’r Gwasanaeth Ambiwlans Awyr gerllaw Bronglais.  .
  • Cychwyn ymgyrch i adeiladu ysbyty newydd yn ardal Aberystwyth mewn lleoliad mwy cyfleus, er mwyn goresgyn cyfyngiadau difrifol ar y safle a datrys problemau parcio.   
  • Gweithio gydag asiantaethau addas i ail werthuso datblygiad ‘Aberystwyth Fawr’  fel prif ffocws yn y Canolbarth ar gyfer y cysyniad o ‘ddinas-ranbarth’ newydd.
  • Ceisio,  gydag eraill, i wella a datblygu’r berthynas rhwng gwasanaethau sylfaenol yn y Canolbarth yn gyffredinol: iechyd, gofal, trafnidiaeth, economi, cymuned a diwylliant, gan efallai symyd tuag at greu awdurdod lleol newydd i’r rhanbarth fel rhan o unrhyw ad-drefnu gweinyddol yn y dyfodol.   

Ychwanegu sylw


Cod diogelwch
Ail-lwytho

Language / Iaith